Warsztaty dla uczniów – „Kto ukradł jutro? czyli dlaczego nie jest jak z obrazka”

Projekt Fundacji „Kto ukradł jutro?”
Kto ukradł jutro? czyli dlaczego nie jest jak z obrazka – nie zawsze łatwo jest być dzieckiem

finansowany z budżetu Miasta Gliwice w ramach zadania publicznego w dziedzinie edukacji w oparciu o art. 16 ust. 1 Ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. z 2020 r. poz. 1057 z późn. zm.)

Projekt obejmuje przeprowadzenie w grupach przedszkolnych lub wczesnoszkolnych cyklu warsztatów obejmujących 5 zajęć. Zajęcia mają się odbywać na terenie Gliwic (dojazd edukatora do wybranej szkoły lub przedszkola).

Cykl powstał w oparciu o książkę Olgi Ptak „Kto ukradł jutro? czyli dlaczego nie jest jak z obrazka” opisującą świat chłopca z zaburzeniami rozwojowymi i ma na celu przedstawienie harmonijnie rozwijającym się dzieciom w prosty i przystępny sposób jak zrozumieć i jak postępować wobec rówieśnika, który różni się od reszty grupy („instrukcja” dla dzieci), natomiast najmłodsi borykający się z problemami i dysfunkcjami rozwojowymi otrzymają ważny komunikat: Nie jesteś sam, wiemy, jak ci pomóc!

Jedna z najwybitniejszych i najbardziej zasłużonych polskich pedagożek prof. zw. Marta Bogdanowicz już w 1999 roku pisała (Edukacja osób ze specyficznymi trudnościami w czytaniu i pisaniu – prawa, realia, propozycje. Materiały 30-go Jubileuszowego Zjazdu Naukowego PTP), że 20% dzieci to osoby ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Co piąte dziecko ma problemy z czytaniem, pisaniem, mówieniem, rozumieniem swojego ciała, komunikacją – rozwój tych umiejętności nie przebiega u nich w sposób naturalnie harmonijny, potrzebują wsparcia rówieśników i nauczycieli. Nasze warsztaty wychodzą naprzeciw tym potrzebom, które nie są w pełni zaspokajane w szkole czy przedszkolu ze względu na zbyt dużą dysproporcję między potrzebami dzieci a możliwością zatrudnienia terapeutów i specjalistów przez placówki edukacyjne.

Zajęcia są językowo i merytorycznie dostosowane do małego odbiorcy, tematyką obejmują przede wszystkim zagadnienia dotyczące powszechnych problemów rozwojowych, takich jak zaburzenia integracji sensorycznej (problemy z działaniem zmysłów i bodźców płynących z otoczenia), opóźnienie rozwoju mowy, problemy z rozumieniem swojego ciała, relacji przestrzennych, liczeniem, czytaniem, pisaniem.

 Jeden cykl obejmuje następujące zajęcia:

1) Mój świat tworzę sam – ja i moja wyobraźnia.

(Nadwrażliwość sensoryczna – czym jest i co można zrobić, żeby sobie z nią poradzić).

2) Świat w kawałkach, czyli jak poukładać puzzle rzeczywistości.

(Po co nam zasady, nakazy i zakazy i co to znaczy czuć się bezpiecznie).

3) Jaki smaczny guzik, czyli opowieść o chłopcu, który próbował zjeść świat. (Niedostymulowanie sensoryczne – czym jest i jak się objawia).

4) Coś się popsuło w mojej głowie, czyli gdzie się podziały słowa, których potrzebuję. (Zaburzenia w rozwoju mowy. Rola i znaczenie komunikacji w rozwoju dziecka).

5) Świat mnie atakuje, czyli jak uciec przed zapachami, dźwiękami, smakami i… ludźmi. (Trening umiejętności interpersonalnych, budowanie relacji społecznych).

Potrzeby dzieci, które mają w klasie kolegę lub koleżankę ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi i/lub zaburzeniami rozwojowymi:

– potrzeba zrozumienia „dziwnych” zachowań rówieśnika

– potrzeba znalezienia „wspólnego języka” z rówieśnikiem

– potrzeba zaspokojenia ciekawości dotyczącej odmienności, naturalna u dzieci

– potrzeba zdobycia wiedzy dotyczącej procedur postępowania wobec rówieśnika, który zachowuje się inaczej niż większość grupy/klasy („Co mam robić, gdy…?”) – ważne jest danie dziecku konkretnych wytycznych w postaci jasnych komunikatów: „możemy zrobić to tak i tak”

– potrzeba budowania własnej wartości realizowana poprzez świadomość, że wiem jak postąpić i umiem pomóc koleżance czy koledze, którzy tego potrzebują

Potrzeby szczególnie nasilone u dzieci z zaburzeniami rozwojowymi/dysharmoniami rozwojowymi/ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi:

– potrzeba akceptacji i zrozumienia ze strony otoczenia

– potrzeba samookceptacji (często warunkowana zaspokojeniem potrzeby powyższej)

– potrzeba sprawczości (umiem, mogę, potrafię)

– potrzeba przezwyciężania specyficznych trudności w nawiązywaniu relacji i uczeniu się nowych rzeczy („mam z tym kłopot, ale wiem, jak sobie z tym poradzić”)

– potrzeba bezpieczeństwa

Poruszane zagadnienia i cele zajęć:

  • Zapoznanie dzieci z pojęciem nadwrażliwości sensorycznej, czyli tym, dlaczego czasem czujemy, słyszymy lub widzimy coś zbyt mocno i sprawia nam to ból.
  • Poznanie zależności przyczynowo-skutkowych i ich znaczenia dla poczucia bezpieczeństwa – omawiane w kontekście posiadania w klasie kolegi lub koleżanki, którzy z powodu deficytów/dysharmonii rozwojowych potrzebują szczególnego wsparcia grupy rówieśniczej w nauce i przestrzeganiu zasad bezpieczeństwa.
  • Zapoznanie z nieumiejętnością planowania motorycznego i zjawiskiem zagubienia w przestrzeni (dyspraksja – cierpi na nią 6% dzieci). Niektóre dzieci mają zaburzone poczucie własnego ciała (somatognozja), nie wiedzą, gdzie jest ich ręka, noga, nie potrafią określić, gdzie jest przód, gdzie tył, lewa i prawa strona, trudno im złapać piłkę czy podejść do tablicy tak, by się nie przewrócić; trudno im zaplanować czynność złożoną z kilku mniejszych etapów (jak zawiązanie sznurówki).
  • Nauka odpowiedzialności, ponoszenia konsekwencji własnych czynów.
  • Zapoznaje z pojęciem niedostymulowania i jego objawami – najczęściej objawia się ono połykaniem przez dzieci drobnych przedmiotów, nieustannym gryzieniem gumek, ołówków, elementów odzieży oraz poszukiwaniem wrażeń sensorycznych (dzieci nadpobudliwe ruchowo).
  • Nauka budowania relacji społecznych – szczególnie ważny aspekt w dobie pandemii, która zburzyła prawidłowy rozwój społeczny dzieci, muszących na nowo nauczyć się budowania relacji rówieśniczych i dbania o nie.
  • Poznawanie świata emocji i nauka radzenia sobie z nimi, szczególnie w sytuacji problemów komunikacyjnych (zaburzony rozwój mowy, nieśmiałość itp.).
  • Zapoznanie z objawami i konsekwencje zaburzonego rozwoju mowy u kolegi lub koleżanki z grupy/klasy, jak np. mutyzm wybiórczy, kiedy dziecko mówi tylko do wybranej osoby (zazwyczaj do jednego z nauczycieli lub rówieśnika) lub tylko w określonej sytuacji, ponieważ towarzyszy mu uczucie zaciśniętego gardła, uniemożli- wiające wydobycie głosu – brak mowy spowodowany odczuwanym lękiem.

 Chcemy, by zajęcia nie wiązały się z żadnymi opłatami ze strony rodziców, ani koniecznością opuszczania placówki edukacyjnej przez dzieci.